Niet gezien

Als je niet meteen mee kunt komen op school moet er een lieve juf of meester op je pad komen. Iemand die jou ziet, begrijpt wat je nodig hebt. Dat was in Trudi’s leven bijna gebeurd. 

Bijna.

Trudi, een van de vijf kinderen uit een hoveniersgezin, is een gelukkig en vrolijk meisje totdat haar broertje verdrinkt. Ze was 9 jaar. Het drama verscheurt het gezin een lange periode.Trudi’s verdriet en eenzaamheid zijn sterker dan de wens om te leren en niemand die het ziet. Ze verlaat de lagere school zonder fatsoenlijk te kunnen lezen en schrijven. 

Op de huishoudschool leek het er even op dat een goede fee haar leven toch nog een andere wending zou geven. Vlak voor de zomervakantie nam een van de leraressen haar apart en overhandigde haar een boek.

‘Trudi, dit moet je eens lezen,’ zei ze. ‘Ik denk dat dit wel iets voor jou is.’

Het was ‘Afke’s tiental’ van Nienke van Hichtum, een verhaal over een arm maar gelukkig gezin, waarin iedereen voor elkaar zorgt. 

Trudi nam het boek mee naar huis en legde het in de kast, waar het de hele zomer onaangeroerd bleef liggen. Een boek! Die drempel was te hoog. De lerares zou haar er na de vakantie vast mee willen helpen. Maar de lerares kwam niet terug. Waarschijnlijk was ze met pensioen.

En het leven van Trudi hernam zijn loop. Pas jaren later zou ze beter leren lezen en schrijven, omdat ze anders haar baan zou verliezen. Inmiddels leest ze boeken. 

Afke’s tiental heeft ze altijd bewaard. 

Als ik weer eens bij haar langsga, vraag ik of ik het mag zien. Ze gaat me voor naar de werkkamer en wijst naar de kleine boekenkast tegen de muur. 

Daar staat het, met de kaft naar voren, voor de andere boeken, als een trofee. Ze pakt het op en kijkt me met haar grote verwonderde ogen aan: ‘Die lerares heeft toen gezien: er is wat aan de hand met dat kind.’